Sabbath le Sunday
A hmasa atan eng vangin nge Christian hmasate aṭangin Sabbath ni lo a Sunday kan lo serh ve ngawt tih hi han sawi hmasa i la:
* 100 AD vela Baraba lehkhathawnah chuan, ''Chutichuan, mitthi zing ata Isua thawh leh ni, ni riat ni chu hlim takin kan serh ṭhin" (Ni riat ni tih hi Bible lama first day of the week tia an dah, Sunday hi a ni tih hria i la).
* Ignatius-a lehkhathawn, 107 AD vela mi-ah, ''Doctrine mak takte emaw, thawnthu hluite emawa bumin awm suh u. Chung chu a tlaklai si lo a. Judate dana kan la awm zel chuan khawngaihna chu kan dawng lo tihna a ni. Chuvangin, hmasang thil awm dan kaih tleia awm tawhte'n beiseina thar an lo neih chuan Judate Chawlhni serh loa ''Lalpa Ni'' (heta Lalpa Ni a tih hi Sunday a tihna a ni) chu serh zawkin amahah chuan an nung tur a ni''.
* Justyn Martyr (100-165 AD) pawhin, ''Lalpa Ni, Sunday an tihah chuan khawpuia mite leh khaw têa mite pawh hmun khatah kan inkhawm a, apostle-te leh zawlneite thuziak kan chhiar ṭhin. Sunday chu ni sarih ni hmasa ber, Pathianin khawvel thar a siamna ni leh mitthi zing ata Lal Isua thawh lehna ni a nih avangin kan inkhawmna ni a ni ṭhin".
* Apostlic Constitutions (400 AD)-ah, ''Lalpa Ni'', Lalpa thawh lehna niah chuan mathei loin inkhawm u la, Pathianin Krista zara in chunga khawngaihna a chhek khawm thu-ah Pathian hnenah lawmthu hrilin amah chu fak rawh u''.
* Irenaeus (155-178 AD) chuan, ''Lalpa thawh lehna thuruk chu 'Lalpa Ni'-ah chauh serh tur a ni'', a ti.
* Tertullian (192-230 AD) chuan Judate hnenah, ''Keini'n ni pathian biakna ni, Sunday-ah lawmna kan nei ang bawkin nangni pawhin Saturn biakna ni, Saturday-ah lawmna in siam ṭhin alawm!", tiin Juda te a lo tih el bawk a.
* Origen (185-253 AD) pawhin, ''Lalpa Ni serh hi Christian ni ngei tih chhianchhiahna pakhat chu a ni''.
* Cyprian (258 AD) pawhin, ''Ni riat ni, ni sarih ni hmasa ber chu Lal thawh lehna ni a nih avangin min tinungtu leh thlarau serh tanna min petu a ni tur a ni''.
* Didache 14.1 (65-85 AD)-ah chuan, ''Lalpa Ni-ah chuan inkhawma chhang phela lawmthu sawiin in sualte puang u la, tichuan in inthawina chu rimtuiah a lo chang dawn nia''.
Christian hmasten Sunday an lo serh chhan hi a dang dah tur a tam hle; mahse, kan dah seng lo. Khita ṭanga lang chiang deuh chu Christian hmasate'n ''Lalpa Ni'' tia an sawi hi ''Sunday'' a ni tih hi a ni. Thupuan 1.10-a Lalpa ni tih pawh hi Sunday ngei a ni ang tih a chiang. A chhan chu Ignatius-a hi apostle Johana zirtir a ni a. A zirtirtupa nena Lalpa ni an sawi hi a danglam daih chuan an nawi dun pu-tu lutuk ang! Tichuan, Sunday an lo serha kan chhawm zel chhan chu a chiangkuang tawk viau. Isua, mitthi zing a ta a thawh lehna ni a nih avanga serh kan lo ni.
BIBLE LEH SUNDAY
Bible lamah hian Sunday serh thupek hi chiang faka hmuh tur a awm lo. Gentile chuan eng ni pawh serh thei kan ni tih erawh a chiang viau:
Acts 15:28-29 Thlarau Thianghlim leh keinin, heng thu pawimawh lo hi chu, phurrit zual in chungah nghat lo ila a tha kan ti; milem biakna sa ei te, sa thisen ei te, sa rehhlum ei te, inngaih te bang ula kan ti; heng hi in ban chuan in tan a tha ang. Dam takin awm rawh u,” tiin. Tirhkohte Thiltih bung 15-na hi a bul aṭanga chhiar a ṭha. Judahoin Gentile-te an awm dan anga awmtir ve an tum a, apostle-te hian a ṭul an ti lo a ni. Judate awm anga an dan leh hrai zawm ve kher hi Gentile-ten kan ba lo tihna a ni. An tana Pathian thu em em hi kan tan a Pathian thu ve lem lo.
Colossians 2:16-17 Chutichuan, ei thu-ah emaw, in thu-ah emaw, kut ni thu-ah emaw thla thar thu-ah emaw, chawlhni thu-ah emaw, tu man sawisel che u suh se; chung chu thil lo thleng turte hlim a ni, a tak erawh chu Krista ta a ni.
He thu pawh hi a ziak ang anga kan pawm dawn a nih chuan Judate kut ni leh vang thla, an ni serh ang serh ve kher emaw, serh lohah emaw tu mahin Gentile chungah thu an nei lo a, an sawia an sel phak an ni lo tihna a ni.
Romans 14:5-6 Mi pakhatin ni khat hi ni dang ai hian a ngaihlu bik thin a, mi dangin ni zawng zawng hi inang theuhvin a ngai thin a ni. Mi tin mahni rilruah inhre chiang rawh se. Ni serhtu chuan Lalpa chawimawi nan a serh thin a ni. Tin, engkim eitu chuan Pathian hnenah lawmthu a sawi avangin Lalpa chawimawi nan a ei thin; a ei lotu pawh chuan Pathian hnenah lawmthu a sawi a, Lalpa chawimawi nan a ei lo thin a ni.
Paula sawi danah khi chuan ni serh thu hlaah pawh mahnia inhriat chiana mahni thinlung aṭanga mahni duh thu ngeia Pathian tana in pek hi tih dan dik a ni tih a lang chiang hle. Chu vang chuan, Monday emaw, Wednesday emaw pawh Pathian tan serh hrang i la, a serhtu rilru a dik phawt chuan tih dan dik a ni mai.
SAKHUA
Israel/Juda sakhua hi hnam sakhua a ni a, an hnena thu thleng hi Pathian pek mah ni se anmahni hnam bil tan veka pek a ni moral law kan tih, nun dan phung pangngai, khawvel/mihring pian ken sa tih loh chu. Christianity erawh chu hnam sakhua a ni ve lo a, a duh apiangin an zawm mai thei. Custom thil, hnam bil thil tih dan pakhat mah a awm ve lo. Christianity, Islam leh Israel/Juda sakhua hi inzul tak, bul thuhmun deuh a ni a. Mahse, Islam chu a danglam hle thung. Christianity pawh Juda sakhua aṭanga peng a nih avangin inanna lai a awm lo thei lo. Mahse, sakhaw hrang a nih avangin serh leh sangah te, Pathian biak danah te mahniin thu neihna sang tak a nei a ni.
Uire thu hlaah Israel chuan an dan anga man an nih chuan den hlum theih dan an nei (verse dah ngai loin kan hria a, dah buai lo ang). Mahse, an chhehvela hnam dang uirete kha an danin ro an relsak thei lo. An hnena thu thleng kha hnam tinah a hman theih tlat loh. Eng vang nge, an hnena Pathian thu thleng a ni lo em ni? Ni e, mahse, anmahni hnam bil (custom) thil a nih vang a ni tih a chiang. A awmzia chu, an hnena Pathian thu thleng kha hnam zawng zawng tan a ni lo tihna a ni. Mizoin thla serh tih angreng te kan nei a, Lusei ni lo tan kan thla serh kha eng tihna vak a ni lo (tunah phei chuan Kristiannain min len bo zawhsak tawh). Hnam nena inzawm, hnam bil thil hi sakhuana nen a inzawm hian a buaithlak ta ṭhin a ni. Israel sakhua phei chu Pathian thu (Bible) nen a innghen tlat avangin sawi hran hleih theih a ni lo. Hnam sakhua ni siin an hnena thu thleng hi Pathian thu a ni tho bawk si. Chuvangin, heti zawng hian sawi fel tum chhin teh ang.
Bible-a dan hi chi thum angin, moral law, ceremonial law leh judicial/civil law tiin a sawi theih a. Ceremonial law chu sakhaw serh leh sang, inthawina te, ni serh, thla serh, kut ni vang thla etc., ang chi hi a ni a, a sakhaw vuantu ni lo tan lo hmanpui chi a ni lo. Judicial law hi rorelna dan, miin thil a tih suala hremna dan (hriat thiam tiawlsam atan Exodus 20.12-36 chhiar la) ang chi hi a ni. He dan pawh hi Israel hnamte inenkawla ro an inrelsakna dan a ni a, he dan ang hian (Exodus-a inziak ang te khi) Israel-hoin hnam dang chungah ro an rel thei lo. Hnam dang chuan rorelna dan leh hrai hran an nei ve vek a ni. Moral law erawh hi chu mihring nun phung leh awm dan mawi, nungchang lam zirtirna dan a ni a. Hetiang zirtirna hi chu a universal hle a, sakhaw tinah a awm vek a ni. Bible chhiar miah lo pawhin miin nunchang mawi leh awm dan ṭha hi an hre em em a, khawi aṭanga an hriat nge tih chuan mihring pian ken, chhia leh ṭha hriatnaa innghat leh thil nihphung tur hrim hrim a nih vang a ni. Chu vang chuan, hetiang dan hi eng sakhua leh hnam dan bik emaw, tute emaw sakhaw P/pathian thu bik mah a ni lo.
Pathian hian hmanah a mite hnenah nun dan mawi leh awm dan dik (moral) hi a hrilh tih a chiang (Bible pawhin an pi leh pute hnenah thuin a pe, a ti). Joseph-a khan ''Thu Sawm Pek'' a hriat hmain uire kha Pathian pawi sawina a ni tih a hria (Gen 39.9, Potiphara nupui khan a thlem a, uirena sualah a tlu thei a; mahse, Pathian pawi sawina a ni tih a lo hre khiau a ni). Mahse, Pathian hre miah lo, Egyptian-ho pawhin tualthah kha sual a ni tih an hre tho. A chianna chu Mosia kha tualthah vangin Midian ramah a tlanchhia a nih kha (Exo 2.14-15). Egypt mite hian khawi aṭangin hetiang hi an hriat ang? A chiang viauin a hriat. Nun dan pangngai leh thil awm dan phung hi chu mihring chhia leh ṭha hriatnaah hian a awm sa a, chu chu Pathian duh dan pawh a ni. Thu Sawm Peka ''Tualthat suh'' tih a chuan tak avang hian a Pathian thu tak riauna pakhat mah a awm lo; a chuan hma aṭang renga Pathian duh dan a ni sa zawk (Pathian chu a tir aṭanga awm tawh a nih avangin). Tichuan, Thu sawm pekah hian Sabbath serh thu hi a lo lang a. He thu hi khawiah mah hnam dangte pek an ni ve lo. Ceremonial law a ni a, Israel hnam sakhaw serh leh sang dan a ni (Hindu, Islam etc., pawhin ni serh an nei ṭheuh; chu ang chu a ni). He thu hi hnam bil leh sakhaw bil thupek a ni a, moral law a ni lo (ni serh te, kut eng ilo vel hi sakhua nen a inzawm chuan sakhaw serh leh sang vek a ni). Chuvangin, hnam sakhaw thil hi a hnam sakhaw vuantu ni loin an zawm chhan tur pakhat mah a awm lo. A zawm duh tak tak chu an zu pem thlaa sa an phun mai. Gentile tan chuan moral law bak hi Bible-ah zawm tur pakhat mah a awm lo.
A sei tawh viau mai. A tawp nan heti hian conclusion ka'n siam phawt mai ang e. Sabbath serh hi a van kai chaw riaua ngaihna hi chu inhnim phum loin van a kai theih loh tih nen a formula a inang reng a, ngaih thupui chiam tur a ni lo ang. Ni hi ṭha bik, Pathianin a duh bik pawh a awm chuang lo a, a enga pawh serhin serh lo i la Pathian pawi sawina a ni phain ka hre lo. Kohhran hmasate aṭanga inhnialna a ni a, Easter thu buai tih angreng te pawh a lo awm tawh ṭhin a nih kha. A tua mah kan inhmin lo a, hmana mite pawh an inhmin loa an inhnial chiam chiam ringawt. Hetiang mai mai hi Pathianin a ngaih thupui vak hi a rinawm loh a, miin an duh zawk zawk serh se, inhniala intai kual loa inpawm tawnsak hi a ṭha ber mai. Ka rilruah tak chuan miin Pathian tana ni serhah a duh a thlang thei a, a duh thlan chu a dik ber tih hi ka ngaihtuah dan a ni.
Exodus 16:23, 25 (MGB) Tin, ani chuan an hnênah, "Chu chu alâwm LALPAN, 'Naktuk hi chawlh der nî, LALPA tâna chawlhni thianghlim a ni e,' a tih chu: chuvângin a âwma âwm in duh leh âwm ulangin, a chhuma chhum in duh leh chhûm rawh u; chu mi bâng chu atûk lam atân in dah dâwn nia," a ti a.
Tichuan Mosian, "Vawiin chuan hei hi ei rawh u; vawiin hi LALPA tân chawlhni a nih hi: vawiinah zawng leia tla in hmu lo vang.
Exodus 16:23, 25 (MGB) Tin, ani chuan an hnênah, "Chu chu alâwm LALPAN, 'Naktuk hi chawlh der nî, LALPA tâna chawlhni thianghlim a ni e,' a tih chu: chuvângin a âwma âwm in duh leh âwm ulangin, a chhuma chhum in duh leh chhûm rawh u; chu mi bâng chu atûk lam atân in dah dâwn nia," a ti a.
Tichuan Mosian, "Vawiin chuan hei hi ei rawh u; vawiin hi LALPA tân chawlhni a nih hi: vawiinah zawng leia tla in hmu lo vang.
KRISTIANTE CHAWLHNI ATAN LALPA NI(tuna sunday )
Part.1
by Rev.Dr. Vanlalrenga
# Kristian a lo ding ta:Lal Isua kha thihna hneha a thawhleh tak avangin khawvelah Kristian sakhua a lo piang ta a.Kristian hmasate kha an vaiin Juda mi vek an ni a,an sakhaw hlui Judaism a awm reng an duhnain Juda sakhaw hruaitute khan Temple atangin an hnawtchhuak ta a,an sakhaw rawngbawlna hmunah an leng ve ta lo.A tirah chuan an tih dan pangai anga Inrinni a inkhawm(sabbath serh)kha an ngai pawimawh ang tih a hriattheih a.Nimahsela,an zingah chu aia ngaih pawimawh tur a lo awm ta,chu chu an zui.An Lalpa thawhlehna ni kha a ni.
A dik takin Lal Isua kha thihna hnehin tholeh ta lo se,Kristian sakhua hi a awm thei lo vang a,Kristian sakhua hi leiah hian a awm hek lo vang.Isua Krista a thawhleh tak avangin boruak engkim a inletling ta thawk a,a lo danglam zo ta.Kristianna awm hnuah khawvela thil thleng danglamte chu:
1)Nisarah ni a hmasa ber(sunday ni)ah Krista chu mithi zing ata a tho leh.Isua zirtirte khan sabbath ni kha an ngai pawimawhin an la urhsun thei hle a.Nimahsela,a aia pawimawh zawk Isua thawhlehni chuan an nun a luahkhat ta.Ni sarih zinga ni hmasa ber(sunday ni)ah hian Lal Isua chu thlan ata a lo nung leh ta a,thihna hneh zovin a tho leh ta tih hi Chanchin Tha pali te chuan an sawi theuh a ni.(Matt.28:1;Mk.16:2;LK.24:1;Joh.20).He ni a,thlan inhawnga Lal Isua a tho leh ta leh Eden atanga ringtu thite zawng zawng pawh an thlan a inhawnga an tholeh ta(Matt.27:52)hian khawvel hi a barakhaihin a tihrilhhai hle a,he ni hi ni namai a ni lova,ngaihsak loh theih a ni ta lo.He ni hi hnehna ni ni pawimawh tak a lo ni ta.
2)Nisarih ni hmasa ber (Sunday)ni chu Kristiante ni pawimawh alo ni ta:Kristian hmasate khan he ni hi ngai pawimawhin urhsuntakin an hmang a ni tih Bible hmun tamtakah kan chhiar thei a ni.
1)Ni sarih zinga ni hmasa berah an inkhawma,Lalpa zanriah an kil ho tih kan hria.TT.20:7
2)Korinth kohhrante pawhin Jerusalem kohhran tan Ni sarih ni hmasa berah hian inkhawmin thilpek lakkhawmna an nei a ni.1Kor.16:2.Heng atang hian Pathian biakna ni atan fel takin an hmang tawh tih kn hre thei a ni.
Tin,Tirhkohte rawngbawlna chik taka enin,ring thar lo awmte kha sabat serh ngei tura phutna engmah a awm ta lo.Jerusalem inkhawmpui tum khan boruak an ching fela,chu chu Tirhkohte 15:19-20,28-29)ah chiang takin a lo lang ani.An ngaih pawimawhte chu,milem biakna thil bawlhhlawh ei te,inngaih te ,sa rehhlum leh thisen eite bansan turin an hnenah lehkha an thawn a,chutichuan,Thlarau thianghlim leh keinin heng thu pawimawh lo hi chu phurrit zual in chungah nghat lo ila tha kan ti,hengte hi in ban chuan in tan a tha ang,tiin kohhranho hnenah lehkha an thawn chhuak a ni. Kristian inkhawmpui hmasa ber rorel atang hian ringthar tute pawhin sabbath a serh tur a ni tia zirtirna a awm lo ani.
Tin,Ni sarih ni hmasa berah Lal Isua kha vanah a lawn a,a tiam sa anga van ata Thlarau Thianghlim lo thlen ni pawh hi Ni sarih ni hmasa berah a ni ta zel bawk a.Chuvangin van lam pawhin he ni hi a rawn nemngheta, Kristian a pian chhuah ni(birthday)chu kohhran hoten amah Pathian pawlna niserh atan an lo hmang ta a ni.Nasa takin Pathianin mal a sawm ta a ni.
3)Lalpa ni tia hman a ni ta:Ni sarih zinga a nisarihna chu sabbath a ni a,Judate chawlhni a nih kan sawi tawh a.Tunah chuan ni sarih a ni hmasa ber chu Lalpa ni (The Lord Day)tih a ni ta.Hei hi kohhran a din atanga kum tam a vei hma khan (AD80-90 inkar)Pathianin hmangaih Johana hnenah thu a puanchhuah ni kha a ni a,"Lalpa niah chuan Thlarauvin ka lo awm a"tiin.Thilmak tak maia kan chhinchhiah tur chu Isua zirtir,Juda sakhuaa mi khirh tak mai ,Petera te,Johana te,Jakopa te leh Isua unau Jakopa te khan an sakhaw hlui dana ni serh chu kalsanin Isua thawhlehnani(Lalpa Ni)an pawm ngheta an vuan ta hi a ni.
A dik takin Juda sakhaw ni serh chuan dan zawm tur leh khap te a keng tel teuh a ni a.Isua hun laia Judaho nena an buaina tam ber pawh chawlhni thuah a nih thin kha .Juda ho zinga mithiam filawr ,sakhaw puithuna lama Pharisai kulmuk mai Paula ngei pawh khan sabbath serh ni a ngaihthah hmiah a ni.A zirtirnaah pawh"Pathian in hriat loh lai khan,an pianzia reng pawha Pathian ni hlei lote bawih in ni a.Tun Pathian in lo hriat hnu hi zawngin ni lo,Pathian mi hriat in lo nih hnu hian tih tur a ni zawk e.-khawvel zirtirna dik o engmah ni hlei lo,a bawiha awm leh in chaka te lamah chuan engtiziaa hawikir leh nge in nih?Ni te,thla te,hun te,kum te in serh thin.In tan tha ka seng thlawn dah law maw tih ka hlauhsak a che u"a ti a nih kha(Gal.4:8-11).Chuvangin Judate ni leh thla serh hi Kristian ten kan zira kan zui ve lohna turin Paula hian thu min chah a ni.He ti hian a sawi a,"chutichuan ei thuah emaw,in thuah emaw,kutni thuah emaw,thlathar thuah emaw,chawlhni thuah emaw ,tuman sawisel che u suh se;chung chu thil lo thleng turte hlim a ni a,a tak erawh chu Krista ta a ni"tiin.(KOL.2:16-17).Juda dan zawmna kawnga puithu leh la tak em em Paula ngei pawh hian Lalpa ni chu lawm takin a pawmin a hmang a ni tih kan hre thei ani.
Chu chauh chu ni lovin Apostolic constitution 7:23 ah chuan Sabbath ni chuan thilsiam zawh chawlhsan ni a kawka Lalpa ni erawh chuan kan Lalpa thawhlehna ni a kawk a ni tih an ziak a ni.Chutichuan heng hun atang hian Inrinni ni lovin sunday ni zawkah hian kohhran hote an chawlin Pathian an bia a an serh a ni tih kan hre thei a ni.AD 100 vela an ziah Apostle 12 te zirtirna bu Didache an tihah chuan,kohhran hmasa berte Pathian biak dan leh biak ni te chipchiar takin an ziaka,Didache 14:1 ah chuan,"Lalpa niah Kristian zawng zawngte kalkhawma,chhang phela kil ho thian tur a ni"tia thupek an chhuahna a chuang bawk.Kohhran pa an tih thin Agnitious a pawhin AD 100 vela a lehkha buah chuan,"Hmanlai serh leh sang chauh buaipui thinte pawh tunah chuan beiseina thar neiinan lo danglam ve ta a,chuvangin sabbath ni serh aiin Lalpa ni zawk hi biakna ni atan hmang rawh u"tiin kohhranho thu a pekna lehkha a awm bawk a ni.(To the mangnesians 9:1)
Heng hun atang hian Kristiante chuan Inrin ni hi chu Kristiante tanna ni serh a ni lo tih fiah taikin an lo hre chiang tawh a ni.Pathian thutiam leh kohhran pa an tih thin Justin Martyr-a pawh khan a lehkha bu (frist Apology 67)ah chuan record fel tak a ziak a"Lalpa niah khawpuia mi leh khawte a mi Kristiante chuan,hmuan ruat bik an neihnaah Pathian an be khawm thin"tih a chuang a ni.Kristian lehkhabu lar tak,"Dialogues with Trypho 10 and 12 tih buah pawh"keini ho chu dan hnuaiah kan nung tawh dawn lo,serhtan te,sabbath ni serhte,kan tan a tul tawh lo"tih a chuang bawk.Tin,Ecclesiastical History bu 4:23 ah chuan,Korinth kohhrana Dionixious-an Rom khawpuia Sota-a hnena lehkha a thawnna a chuanga,chutah chuan,"vawiin Lalpa ni thianghlimah kohhranhoten kan rawngbawlna fel takin kan hlen thei"tih a chuang bawk a ni.
Kohhran Pa,Pathian thutiam Terturliana pawh khan AD 200 velah khan "Kohhran hote chuan sunday ni apiangin Pathian biain an kalkhawm thina mi thenkhate chuan Ni biaaj an lo ngai hial a ni" a ti.(Apology 16)chu aia ropui leh chiang chuan Pathian thutiam Athanisiaus -a khan "keini chuan sabbath ni hi kan serh ve tawh lo,Lalpa ni zawkah hian kan inkhawm thin a,a chhan chu Pathianin min siam vawi hnihna ni a ni a,kan tan a hlu ani"(Concerning The Sabbath and circumcision buah)a ti.Kohhran pate hian record fel tak min lo hnutchhiah chiang a ni.
Kohhran chanchin (Historical theology zirna) ah chuan AD 363 ah Loudikei council an lo nei a,an rorelna record ah chuan,"Kristianten Inrin ni hi chawlhni anga hmanga Juda sahua leh Kristian sakhaw ni serh an ngaihfin loh nan,mi tinten Inrin niah hnathawh tur a ni a,Lalpa ni(Sunday) niah chawlh veka Pathian biak tur a ni"tih a chuang a,chu chu kohhran dan ngheta an puan Canon 29 a lo ni hlen ta a ni.Kohhran pa,Augustine -a chuan Krista hnehna ni a ziahnaah chuan,"Lal Isua chu Sunday nia a lo thawhleh avangin he ni hi khawvel tana ni hlu ber,amah Pathian pawhin mal a sawm ni a ni"tiin zau takin a ziak bawk a ni.Hetia Lalpa Ni tia a rawn lar tanna hi Sardis kohhrana hruaitu Melito-a chuan a lo awm tanna leh Tirhkohten an lo lak urhsun dan te chu AD 170 vel khan a lo ziaka chuta tanga kohhranhoin an hman lar tak a ni.Kohhran pa,a hun laia Pathian mi hman lar em em mai Origine-a pawhin"Kristianten Thlarau lama chakna kan neihna bul chu Lalpa nia kan inkhawm thin hi a ni"tiin a lo ziak bawk a ni.(Against Celsus 8:22-230.Chutichuan kohhran chanchin chik taka kan zira Bible ngun taka kan zirchian chuan AD100 vel atang tawh khan Kristiante chuan Inrin niah nilovin sunday ni hi chawlh ni atan an lo hmang nghet tawh tih hnial rual lohvin a chiang ta a ni.
chhunzawm leh atan......
(Thu Sawm Pek Zirchianna.PP.42-47)
I inchhung ah naupang ninhlei vangin Dan siamsak la, TV, video, games,phone emaw, engemaw tarmai te khawihlo turin dan zamsak la, a neitupa leh Dan siamtu i nih avangin nangchuan i duh2 i tithei..
Dan hnuaiah nilo in Dan chunga leng, mi zalen i ni tihna nih chu..
I tan bawhchhiatna a awmve dawnlo tihna..
Chutiang chiah chuan Isua khan Dan a bawhchhelo/a bawhchhia lam ah engahnge i buai i buai??? ISUA hi dan siamtu chungnungber a nitih i la hrechiang ve lo ni awm tak i lo nih hi...
Chawlhni chu chawlhni a nitawp mai, thawhni a nilo... Chawlhni chunga Lalber leh thuneitu a nih zia a lantirna mai zawk ani..
Nangni erawh Chawlhni chunga thuneitu, chawlhni lal ringtu nilo in chawlhni ringtu innih zawk avangin in mit a delta hleuh a nih kha..
In rin duh loh na sual hi insim duh loh chuan engtikawng pawn chawlhni dan hian kumkhua in a tawpa thihna nen a phuar hlawm tawh ang che u..........
Comments
Post a Comment